Juglans
Kayın Takımı / Cevizgiller
Olmazsa olmaz ağaçlardan biridir Ceviz. İçeriğinde gümüş içeren nadir meyvelerdendir. Yani güçlü bir anti-bakteriyeldir.
Yerel bir tür seçerseniz bakımı çok kolaydır. Ceviz ağacı kendini maksimum %40 oranında döller. Yani ikinci bir ceviz ağacınız yoksa meyve kapasitesi maksimum %40 olacaktır. Bazen %10’lara kadar düşer verim.
Ceviz ağacı eve yakın olmamalı. Sürekli sülfür gazı yaydığı için altında oturursanız insanı sersemletir. Uzun süre altında vakit geçirip hafıza kaybı yaşayan insan hikayesi duymuştuk. Aslında bilinen ciddi bir zararı yoktur. Hatta sülfür gazı ozonu tamir eden en önemli gazdır. Bir diğer araştırmada da Cevizin metil salisilat adlı aspirin etkisi yaratıp ağacı kuraklığa ve bazı diğer etkilere karşı koruduğunu yazıyor. Yani ağaç altında oturursanız kolayca aspirin etkisi de almış olabilirsiniz.
Yapraklarını ezip su ile karıştırıp insektisit olarak kullanabilirsiniz. (3-4 yaprağa veya bir yeşil meyve kabuğuna 1 litre su)
Derede balık tutmak için de ceviz yaprağı veya yeşil meyve kabuğunu taşla dövüp derede hazırlayacağınız gölete serpin. Balıklar sarhoş olup su yüzeyine çıkarlar.
Aşı yaparken kesilen kabuk bir süre kanar. Kabuğu kestikten sonra bir kaç dakika bekleyin.
Fazla yükselmesine izin vermeyin yoksa toplamak büyük sorun olur. Tepe budamalarını zamanında yapın. (2 metre olduğunda)
Ceviz Yetiştiriciliği
Ne Kadar Verim Alınır?
Maksimum verim 1 dönümde 750 kg’dır. Ağaç başına 65 kg kadar. Gerçekçi yaklaşım ise ağaç başına 30-35 kg ceviz almaktır. Bu da dönümde 400 – 450 kg yapar. Daha fazlasını hayal edin ancak bel bağlamayın. Ülkemizde çok çok iyi bakımla dönümde 600 kg alan çiftçi gördük.
Fidan Seçimi
Yerli ırk her zaman daha dayanıklı olacaktır. Bölgeniz türlerinden muhakkak kullanın. Pazarı varsa çoğu ağacınızı yerli türden dikin deriz. Önce yerli türleri araştırın, imkan vermiyorsa yabancı türleri dikin.
İlk iş olarak bölgenizdeki Tarım İl Müdürlüğüne gidin ve Cevizin uzmanını bulun. Sakın İnternette araştırma yaparak karar vermeyin. Fidanları da ya Müdürlüklerden alın ya da onların önereceği satıcılardan.
En Çok Tercih Edilen Türler
Chandler – Franquette ikilisi en çok tercih edilen ikilidir. Chandler’ın tozlayıcıları Franquette ve Cisco’dur. Hasat Eylül sonundadır. Chandler – Nisan başı tomurcuk, Nisan sonu erkek çiçek, Mayıs 1 dişi çiçek açar. Franquette- Nisan 20 tomurcuk, Mayıs başı erkek çiçek, Mayıs 25 dişi çiçek açar.
Yerlide Yalova 3 – Yalova 4 ikilisi ılıman iklimlerde harika. Erken çiçek açar. Meyve oldukça büyüktür. Yalova 1- Yalova 4 tozlayıcısıdır. Yalova 3- Yalova 1 tozlayıcısıdır. Yalova 4- Yalova 1 tozlayıcısıdır.
İç kesimlerde ise Şebin – Bilecik ikilisi önerilmekte. Şebin iç oranı %59 ile en yüksek randımanı verir.
Bizim tercihimiz şu oldu; (Batı Karadeniz Bölgesinde)
Yalova 1 ve Yalova 3 ile Tozlayıcı Yalova 4
Ağaç Yerleşim Planı
Her 20 ağacın 1’i tozlayıcıdır. (%5)
Tozlayıcıların ana ağaçlara uzaklığı maksimum 60 metre tutulmalıdır. Tabi hakim rüzgarların ters istimaketinde bu mesafeyi daha da düşürmek gerekir. Aşağıda 60 ağaç için önerilen yerleşim planını göreceksiniz.

Bizim bahçemizdeki ceviz sayısı 6. Tek bir tozlayıcı var ve ağaçların aralarında da bir çok farklı ağaç ve çalı var.
Önemli Bilgiler
- En az 1,5 metre drenajlı toprakta sorunsuz gelişir. İdeal PH: 6,4 – 7,3.
- Tek sıra halinde kocaman bir ceviz bahçesi yapmanızı önermeyiz. Aralarda akasya, mersin, porsuk gibi farklı ve toprağa faydalı ağaç ve çalılar da dikmek çok fayda sağlar. Yoksa tek tip ceviz zararlılarıyla uğraşmak zorunda kalabilirsiniz.
- Cevizler arası mesafeyi 8 metrenin altında tutmayın. Ceviz ağacı çok geniş bir alana yayılır.
- Ağaç altlarını üçgül ile örtmek çok faydalı bir çözümdür. Kısa boylu azot bağlayıcı bu bitkiyi çiçeklendiğinde biçip yeşil gübre olarak toprakta bırakın. Ağaçların besin ihtiyacının önemli kısmı karşılanmış olur.
- Fidan çukurlarını 80X80 hatta 100X100 cm açarsanız harika olur.
- Ağacın ilk verdiği meyveleri olgunlaşmadan koparıp almak gerekir. Böylelikle o sezonu gövdeye çalışarak geçirir. Sonraki yıllara daha güçlü ve sağlıklı olacaktır.
- Hasat sonrası yapraktan bor ve çinko takviyesi, kışın hayvan gübresi, nisan ortasında bordo bulamacı, mayıs ayında farklı hayvan gübresi sürecini sürekli takip ettiğinizde ceviz verimi artmaktadır. Biz yapraktan gübre uygulamıyoruz.
- Yaprakları bazen hafif kızarır, bu bir sorun teşkil etmez. Yaşlı yapraklar kırmızı ve mora doğru renk değiştiriyorsa fosfor yetersiz demektir.
- Hava ılıman giderse erkek çiçekler daha erken faaliyete geçebilir. 7-15 gün süre ile tozlarını saçacaktır. Dişi çiçekler bu sürede açılmazsa döllenme olmayacaktır. Soğuk havada ise bunun tam tersi olabilir. Erkek çiçekleri çuvalla toplayıp dişilerin açılma zamanında serpebilirsiniz.
- Isı 40 dereceyi geçerse cevizde yanıklık başlar. Bizim böyle bir sorunumuz olmaz. Erken sıcaklar da iç dolgunluğunu olumsuz etkiler. Çoğu tür -20 dereceye kadar sorun yaşamaz. Hatta kış soğukları olmayan yerlerde yetiştiriciliği zordur. Ağacın 7 derece altında 500 – 2000 saat geçirmesi gerekmektedir.
- Düzenli şekilde yıllık en az 500 mm yağış ister. Çiçeklenme zamanı aşırı yağış çiçeklenmeyi olumsuz etkiler. Taban suyunu sevmez, gölet şeklinde sulama yapılmamalıdır. Sulama yapılacaksa PH ölçmeli ve suyun bikarbonat miktarı bilinmelidir. Yani kireçli su ile sulamayın. Su kireçli ise sirke ile yumuşatabilirsiniz. Bkz; Su
- Dallarda 3 göz bırakıp budamalısınız. Üstten yol alan dal ana dal olacak. Bu dal 200 cm’i geçtikten sonra ise 220 cm boyda budayarak ana dalı bu yükseklikte bırakacağız.
- Büyürken çatallanan dal olursa (İki dal bir arada) birini alıp dalın diğerini serbest bırakmak gerekir.


